Konaklama Vergisi ile Değerli Konut Vergisi’nin belediyelere herhangi bir getirisi var mı?
06 Ocak 2020 Pazartesi
Bilindiği üzere, belediyelerin gelir kaynakları kendi (öz) gelirleri ile merkezi yönetimden aktarılan paylardan oluşmaktadır.
Konaklama Vergisi ile Değerli Konut Vergisi’nin belediyelere herhangi bir getirisi var mı?
Konaklama Vergisi ile Değerli Konut Vergisi’nin belediyelere herhangi bir getirisi var mı?

Ahmet ARSLAN - Denetçi, CPA, MBA

Bilindiği üzere, belediyelerin gelir kaynakları kendi (öz) gelirleri ile merkezi yönetimden aktarılan paylardan oluşmaktadır.

07.12.2019 tarih ve 30971 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi İle Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla konaklama vergisi ile değerli konut vergisi ihdas edilmiştir. Söz konusu düzenlemenin amacı devlete gelir sağlamanın yanı sıra belli bazı alanlarda oluşan kâr ve rantın kavranmasıdır.

Turizm, imar, altyapı vb. hizmetler belediyelerin görev ve faaliyet içinde bulunduğundan bu faaliyetlerden kaynaklanan kâr ve ranttan belediyelerin de istifade etmesi gerekmektedir.
Rantın vergilendirilmesine yönelik olarak belediyelerin harcamalara katılma payı ile emlak vergisi gibi vergileme araçları bulunmakla birlikte gerek söz konusu gelirlerin yapısı gerekse yerel koşular bu araçların yeterince kullanılamamasına yol açmaktadır.

Öteden beri, merkezi yönetim tarafından alınan vergilerin bir kısmının belediyelerin iktisadi ve sosyal faaliyetlerinin sonucunda yerel kalkınmanın da ürünü olduğu ve bu nedenle bu vergilerden belediyelere pay verilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Ülkemizde merkezi yönetim tarafından toplanan vergilerden belediyelere pay verilmesi 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun hükümleri yoluyla gerçekleşmektedir. Söz konusu kanuna göre;

- Genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamının; yüzde 1.5’i büyükşehir dışındaki belediyelere, yüzde 4.5’i büyükşehir ilçe belediyelerine ve yüzde 0.5’i il özel idarelerine ayrılır. Büyükşehir sınırları dışındaki belediyelere ilişkin payın; yüzde 80’lik kısmı belediyelerin nüfusuna ve yüzde 20’lik kısmı gelişmişlik endeksine göre İller Bankası tarafından belediyelere dağıtılır. Ayrılan büyükşehirlerdeki ilçe belediyeleri payının; yüzde 90’lık kısmı ilçelerin nüfusuna, yüzde 10’luk kısmı ise ilçelerin yüzölçümüne göre dağıtılır.

- Büyükşehir belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamının yüzde 6’sı ile genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamı üzerinden büyükşehir ilçe belediyelerine ayrılan payların yüzde 30’u büyükşehir belediye payı olarak ayrılır. Ayrılan yüzde 6’lık büyükşehir belediye payının yüzde 60’ı doğrudan ilgili büyükşehir belediyesi hesabına aktarılır. Kalan yüzde 40’lık kısmının yüzde 70’i nüfusa, yüzde 30’u yüzölçümü esasına göre büyükşehir belediyeleri arasında dağıtılır.

Dikkat edilirse büyükşehir belediyesi dışındaki belediyeler ortak havuzdan pay almakta iken yani kendi belediye sınırları içinde toplanan vergilerden doğrudan faydalanamazken büyükşehire ait belediye payının %60’ı o büyükşehirin sınırlar içinde tahsil edilen vergiden oluşmakta yani her bir büyükşehir belediyesi kendi sınırları içindeki kaynak oluşumundan doğrudan pay alabilmektedir.

7194 sayılı Kanunda ihdas edilen vergilerin belediyelere herhangi bir faydasının olup olmadığı söz konusu kanun hükümlerinin irdelenmesi suretiyle anlaşılmaktadır.

1. Değerli Konut Vergisi

7194 sayılı Kanun’a göre, değerli konut vergisinin konusu Türkiye sınırları içinde bulunan mesken nitelikli taşınmazlardan bina vergi değeri veya Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nce belirlenen değeri 5 milyon Türk Lirası ve üzerinde olanlardır.

Tahsil edilen değerli konut vergisi, genel bütçe geliri olarak kaydedilir. Bu bağlamda söz konusu verginin genel bütçe geliri olması nedeniyle 5779 sayılı Kanun kapsamına dahil olduğu ve dolayısıyla bu kanun kapsamında belediyelere verilen payı arttıracağı akla gelebilir. Bununla birlikte, 7194 sayılı Kanun’da bu verginin 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun ile diğer kanunlara göre mahalli idarelere verilecek payların hesabında dikkate alınmayacağı açıkça belirtilmiştir.

Bu nedenle, gerek merkezi yönetime ait bir vergi olması gerekse bu verginin 5779 sayılı Kanun kapsamı dışında tutulması nedeniyle değerli konut vergisinin belediyelere herhangi bir getirisi bulunmamaktadır.

2. Konaklama Vergisi

Bazı ülkelerde şehir vergisi, turizm vergisi vb. adlarla anılan ve ülkemizde 7194 sayılı Kanunla getirilen konaklama vergisinin konusu otel, motel, tatil köyü, pansiyon, apart otel, misafirhane, kamping, dağ evi, yayla evi gibi konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmeti ile bu hizmetle birlikte satılmak suretiyle konaklama tesisi bünyesinde sunulan diğer tüm hizmetlerdir.

Her bir vergilendirme dönemine ait konaklama vergisi, vergilendirme dönemini takip eden ayın yirmi altıncı günü akşamına kadar katma değer vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine (katma değer vergisi mükellefiyeti bulunmayanlarca tesisin bulunduğu yer vergi dairesine) beyan edilir ve aynı süre içinde ödenir.

Söz konusu kanun hükmünden konaklama vergisinin merkezi yönetime ait olduğu ve bu vergiden belediyelere spesifik olarak herhangi bir pay verilmeyeceği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, söz konusu vergi genel bütçe vergi geliri niteliğinde bulunduğundan ve 7194 sayılı Kanun’da bu verginin 5779 sayılı Kanun ile diğer kanunlara göre mahalli idarelere verilecek payların hesabında dikkate alınmayacağına ilişkin hüküm bulunmadığından bu verginin söz konusu Kanunda yer alan ölçütler (nüfus, gelişmişlik endeksi, yüzölçüm) nispetinde gerek belde, ilçe ve il belediyelerine gerekse büyükşehir belediyelerine getirisi bulunmaktadır.

Sonuç

7194 sayılı Kanun’da yapılan düzenlemelere göre;

- Değerli konut vergisinin ne doğrudan ne de 5779 sayılı Kanun kapsamında toplam vergi gelirlerinden pay alma şeklinde belediyelere herhangi bir getirisi bulunmamaktadır.

- Konaklama vergisinin ise belediyelere doğrudan olmazsa bile 5779 sayılı Kanun kapsamında toplam vergi gelirlerinden pay verme şeklinde getirisi bulunmaktadır.

Belediyelerin imar, altyapı ve iskan hizmetlerinin gayrimenkullerin değerinin artmasında ve bir konutun değerli konut vasfına erişmesine doğrudan etkisi olmasına karşın belediyelerin rantın vergilendirilmesine yönelik değerli konut vergisinden dolaylı dahi olsa pay alamaması hakkaniyet ve iktisadi prensiplerle bağdaşmamaktadır.

Öte yandan, belediyeler konaklama vergisinden 5779 sayılı Kanun kapsamında faydalanacak olmakla birlikte bu faydanın doğrudan değil de nüfuslarına göre havuzdan pay alma şeklinde olması da hakkaniyete uygun değildir.

Zira, turistik bölgelerde bulunan belediyelerin harcamaları içinde turizme yönelik altyapı, imar, temizlik, iskan vb. harcamaları büyük olup bu harcamalar karşılığında her belediyenin kendi sınırları içinde toplanan konaklama vergisinden doğrudan pay alması daha adilane olacaktır.
Bu nedenle, değerli konut vergisi ve konaklama vergisinden belediyelere pay verilmesi ile ilgili 7194 sayılı Kanundaki düzenlemenin gözden geçirilmesinde fayda bulunmaktadır. (04.01.2020-Dünya)
14/5/2018 tarihli ve 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar’ın ekindeki listede yer alan mallar için 28/1/2020 tarihinden itibaren
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları (2020 -2019 -2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 ve Diğer Yılları İçerir)
Bağımsız Denetçilere yönelik 2019 Takvim yılı içerisinde katılmış olduğunuz eğitim programlarının son bildirim tarihi 15 Ocak 2020 olup . . . .
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 24.01.2020 tarihinde meydana gelen ve merkez üssü Elazığ İli Sivrice İlçesi olan
Günlerce yazdık, daha pek çok kişi de yazdı. Basında ve medyada pek çok haber çıktı. İnsanlar neler yapabileceklerini araştırdılar, soruşturdular,
Ticari kazançlarda binek otomobili amortisman ve giderlerine getirilen sınırlamalar Mevcut uygulamada, işletme aktifine kayıtlı
12 Ocak Pazar günü Okmeydanı’nda bulunan Şebinkarahisarlılar Yardımlaşma Derneğinde yapılan genel kurulda seçilen yönetim görev bölümü yaptı
Danıştay' ın Nispi Aidatı Kaldırılması Sonrası, Üye aidatları Hakkında Görüşlerini Açıkladı.
Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ülkemizde bir zamandan bu yana faaliyet gösteren faizsiz finans sektörünü geliştirmek . . . .
Borçlu borcunu ödemezse, alacaklı devlet yardımıyla alacağını alabilir. Devletin yardımıyla alacaklının alacağını tahsil etmesine, . . .
340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan sözleşmeler, 18.02.2017 tarih ve 29983 sayılı Resmi Gazete'de . .
07 Mart 2020 Tarihinde Düzenlenecek Olan Staja Giriş Sınavı Başvuru Listesi İlan Edilmiştir.
İşletme Ağırlıklı İngilizce Dil kursularımız, konularında uzman ve tecrübeli Türk ve yabancı eğitmenler tarafından verilmekte ve . . .
Yeminli Mali Müşavirlerin sonu "0" ve "5" olan yıllarda Mal Bildirimi yapmaları gerekmektedir. İlgi bilglendirme yazıları için tıklayınız